Uşaq niyə yaşından böyük davranır? – PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

 

Uşağınızın özünü olduğu yaşdan daha çox və ya az yaşlı kimi aparmasını müşahidə edirsiniz. Bəzən elə hallar olur ki, böyük oğlunuz özünü balaca uşaq kimi aparır: şıltaqlıq edir, emosiyalarını qabarıq bildirir, içini çəkə-çəkə ağlayır, ya da durmadan yüksək səslə gülərək tullanır. Ürəyinizdə düşünürsünüz, 10 yaşlı oğlum niyə 6 yaşlı uşaq kimi rəftar edir?! Və ya 7 yaşlı qızınızın yetişkin kimi davranması, müəyyən situasiyalarda məntiqli, özünə hakim fikirləri diqqətinizi çəkmiş olar. Xeyr! Şübhələriniz yanlışdır. Bu, nə əqli gerilik, nə ləngimə, nə də disleksiya dediyimiz irəli zəkalılıqdır.

 

 

Ata obrazı güclü olan uşaqların ruh yaşı öz yaşından yuxarı, ata obrazı zəif olanda isə ruh yaşı aşağı olur. Statistika göstərir ki, bu problem hərbçi, dənizçi, polis, bir sözlə, sistem işində çalışan ailələrdə daha çox müşahidə olunur. Ataların zamanını doğru bölə bilməməsi, övladları ilə az zaman keçirməsi, onlarla zamanı gəldiyində, xüsusən, oğulları ilə şəxsi söhbətlər aparmaması onlarda ata obrazının zəifləməsinə gətirib çıxarır. Bu da uşaqlarda ruh yaşı dediyimiz EQ - emosional yaşının İQ - intellekt yaşından daha zəif inkişaf etməsinə gətirib çıxarır. Normativlərə əsasən uşağın EQ və İQ yaşları bir-birinə paralel inkişaf etməlidir. Bunlardan birinin yuxarı və aşağı olması onları tarazlıqdan çıxarır. Uşaq gah ruh, gah da pasport yaşındakı kimi davranış sərgiləyir. Bu davranışlar ətrafda - sinif müəlliməsi, yaşıdları, qohumları arasında diqqət çəkir. Xüsusən yaşıdları ilə ünsiyyətdə çətinlik çəkir, şikayətlənir. Bu da zaman keçdikcə uşaqlarda müəyyən fəsadlar formasında özünü göstərir. EQ yaşı aşağı olan uşaqlarda qaydaları qəbul etməmə, çox hərəkətli və ya çox passiv olma, fobik əlamətlərə meyllilik daha çox müşahidə olunur.

 

Atasına hədsiz bağlı olan uşaqlarda isə ata obrazı güclü olur. Bu da onların ruh yaşlarının yüksək olmasına gətirib çıxarır. Cəmiyyətimizdə bu uşaqlara rəğbət daha böyükdür. Amma əslində uşağımızın özünü yaşından yuxarı aparması onlarda həssaslığı gücləndirir ki, bu da gələcəkdə emosional pozuntulara gətirib çıxarır. Uşaq yaşından daha tez böyüyür, problemlərə qarşı daha həssas olur ki, bu da onlarda təhsilə marağı azaldaraq, özündən böyüklərlə ünsiyyətə meyli artırır.

 

Sonda isə onu qeyd etmək istəyirəm ki, hörmətli atalar, uşağın tərbiyəsini, əsasən, analar öz çiyinləri üzərinə alsalar da, davranışlarını tənzimləyən ruh yaşı yalnız sizdən asılıdır. İş həmişə var, heç vaxt bitməyəcək. İllər isə ötür, hədəflər artır, işlər formasını dəyişir və sizin övladınız böyüyür. Zamanınızı doğru bölün, özünüz, ailəniz üçün çalışdığınızı unutmayın! Əziz analarımız, siz isə öz növbənizdə həyat yoldaşınızın evə gəlişini, ailə ilə zaman keçirmə saatlarını tənzimləməkdə onlara yardımçı olun. Həyat yoldaşınızın övladlarınıza münasibəti sizin şəxsi münasibətlərə görə tənzimlənir. Çalışın mükəmməliyyətçi rəftarınızı kənara qoyub, yükünüzü həyat yoldaşınızla paylaşın. Əks halda atalarda olan arxayınlıq duyğusu zamanla diqqətin azalmasına gətirib çıxarır. Uğurlar!