İranın qadağası Azərbaycana necə təsir edəcək?

 

Azərbaycanla İran arasındakı ticarət dövriyyəsinin 90 faizə yaxını İranın Azərbaycana ixracından ibarətdir. Cari ilin aprelin 12-də İranın Gömrük İdarəsinin rəisi Əlirza Müqəddəsi bildirmişdi ki, İrandan Azərbaycana 565 milyon dollar dəyərində məhsul ixrac olunub.

 

 

İqtisadçı ekspert Asif İbrahimov  bildirir ki İrandan Azərbaycana daxil olan məhsullar bazarda daha ucuz satılırdı və tələbat var idi. 

 

"İranın qadağası dünya bazarında qıtlığın yaranacağı, yəni tələbatın artması ilə bağlıdır. Həmçinin, qonşu ölkələrdə idxal tarixinin aşağı düşməsi,  daxili bazarında qiymət və ehtiyacların tənzimlənməsi məqsədi güdür. Həmin ölkədən gələn məhsullar bazardakı qiymətlərdə tənzimləyici rolu oynayırdı. Qadağalar bu balansı pozacaq. Qiymətlərin artımı istisna edilmir. Həmçinin, bu məhsullarda azalma açıq-aydın müşahidə ediləcək. Buna görə də ciddi addımlar atılmalıdır. Ərzaq təhlükəsizliyimiz təhdid altında hesab oluna bilər. Bu, tək İrana aid deyil. Ölkəyə digər ölkələrdən idxal olunan məhsullara hər hansı qadağa qoyula bilməsi də bu təhdidi artırır. Düşünürəm ki, ərzaq təhlükəsizliyi barədə olan Dövlət Proqramına yenidən baxılmalıdır. Fermerlə təşviq edilməli, torpaqlara diqqət ayrılmalıdır ki, yerli məhsullar ölkədə çoxalsın", ekspert söylədi.

 

Deputat Vüqar Bayramlı düşünür ki, İrandan idxalın azalacağı halda, onun Azərbaycanın istehlak bazarındakı tarazlığa da xüsusi təsir olmayacaq. 

"Azərbaycanın illik 2  milyard dollara yaxın ərzaq idxalının cəmi 2.7 faizi İranın hesabına formalaşır. 2020-ci ildə İrandan 23.6 milyon dollarlıq dəyərində kartof, 9.8 milyon dollarlıq təzə meyvə, 8.7 milyon dollarlıq təzə tərəvəz, 13.0 milyon dollarlıq şəkərdən hazırlanan qənnadı məmulatları, 2.9 milyon dollarlıq çörək və un məmulatları, 1.9 milyon dollarlıq süd və qaymaq, 1.5 milon dollarlıq balıq, 1.4 milyon dollarlıq şokolad məhsulları və bir sıra digər ərzaq məhsulları  (çay (177.2 min dollarlıq), düyü (167.4 min dollarlıq) makaron məmulatları (51.4 min dollarlıq) və s.) idxal etmişik. İdxalın strukturundan göründüyü kimi, ərzaq məhsullarının alternativ əvəzlənməsi imkanları daha çoxdur və bu da idxal asıllığının yaranmasına imkan vermir", - deputat vurğulayıb.

 

Azərbaycanın illik 2 milyard dollarlıq ərzaq məhsulu idxalının təxminən 3 faizə yaxını İrandan təmin edilir. 2020-ci ildə İrandan Azərbaycana 23.6 milyon dollar dəyərində kartof, 18.5 milyon dollar dəyərində təzə meyvə və tərəvəz, 2.9 milyon dollar dəyərində çörək və un məmulatı, 3 milyon dollar dəyərində ağartı, 1.5 milyon dollar dəyərində balıq məhsulları və bir sıra digər ərzaq məhsulları – şokolad, çay, düyü, makaron (təxminən 2 milyon dollar dəyərində) gətirilib.