Seks işçiliyi hansı ölkələrdə qanunidir? - SİYAHI

İspaniya fahişəliyə qarşı mübarizəni nəzərdə tutan yeni qanun layihəsi təqdim edib. Bu barədə ''Euronews'' məlumat yayıb.
 
Təklif olunan qanunvericilik fahişələri maddi cəhətdən istismar edən, onların xidmətlərinə görə pul ödəyən və ya bilərəkdən fahişəliklə məşğul olmaq üçün yer verənləri cəzalandıracaq. Qanuna əsasən, vətəndaşlar fahişələrə pul ödədikdə cərimələnəcəklər, sutenyorlar və ya tədarükçüləri isə 3 ildən 6 ilə qədər həbs cəzası gözləyir. Fahişə azyaşlı olarsa, müştərilər həbs cəzası ilə də üzləşə bilər.
 
Lakin qanun layihəsi dünyanın aparıcı bazarlarından biri olan İspaniyada fahişəliyi qeyri-qanuni etməyəcək. Yeni qanun layihəsi yaxın aylarda keçiriləcək səsvermədən İspaniya parlamentinin aşağı palatasına qəbul edilib.
 
İspaniya Sosialist Partiyasının baş katibinin müavini Adriana Lastra, "Demokratik bir ölkədə qadınlar nə alqı-satqı üçün, nə də satış üçün deyil" , bildirib.
 
Partiya özünü tviter hesabında  bu məsələyə fikir bildirib.
 
"Fahişəlik üçün qadınlara müraciət edən insanlar insan hüquqları pozuntusunu dəstəkləyən şəbəkədə birbaşa iştirak edirlər", - paylaşımda yazılıb.
 
Bəzi siyasi partiyalar və ekspertlər iddia edirlər ki, İspaniya seks işçilərini insan alverçiləri tərəfindən daha da istismar edilməkdən qorumaq üçün fahişəliyi tənzimləməlidir.
 
Bir qisim sosialistin fikrincə isə, yeni layihə fahişələri cinayətin qurbanı kimi müdafiə etməyi təklif edir. Digər Avropa ölkələri, o cümlədən Fransa, Norveç, İsveç və Böyük Britaniya da fahişələrə pul ödəyənləri cəzalandıran oxşar qanunlar tətbiq ediblər.
 
Bəs, digər ölkələrdə seks işçiliyi necə tənzimlənir?
 
Fahişəlik ödəniş müqabilində kiminləsə cinsi əlaqədə olmaq təcrübəsi, biznesi və ya məşğuliyyətidir. "World Population Review"nun hesabatına görə, dünyada təxminən 42 milyon fahişə var. Bəzi hesablamalara görə, Avropa Birliyinə üzv olan 28 ölkədə fahişələrin sayı 700000 ilə 1,2 milyon arasında dəyişir. 
 
Fahişəliyin qanuniliyi ölkədən ölkəyə (bəzən əyalətlər, ştatlar, regionlara görə) dəyişir. Dövlətlərdəki fərqli yanaşma istismar, gender rolları, etika və əxlaq, seçim azadlığı və sosial normalar da daxil olmaqla, fahişəliklə bağlı məsələlərdə mövcud olan geniş milli fikirləri əks etdirir. Fahişəliyin qanuniləşdirilməsi və tənzimlənməsi seks işçiləri üçün ticarəti daha təhlükəsiz etməli, onlara kritik sağlamlıq və dövlət xidmətlərindən istifadə etməyə kömək etməli idi. Lakin əksər hesablatara görə, bu, əsasən  fahişəxanaların artması, bədənlərini satıb istismara məruz qalanların çoxalması və külli miqdarda pul vəsaitlərinin dövriyyəsini əhatə edən əsas sənayeyə çevrilməsi ilə nəticələndi.
 
Dünya ölkələri fahişəliyin tam olaraq hansı aspektlərinin qanuni və ya qeyri-qanuni olduğu və sənayenin ən yaxşı şəkildə tənzimlənməsi və ya aradan qaldırılması ilə bağlı bir çox fərqli hüquqi yanaşmalar qəbul etmişdir.
 
Qanunsuz (illeqal) - Fahişəlik bütövlükdə qeyri-qanunidir (qadağandır/cinayətkardır). Seks işçisini atmaq, almaq, eləcə də bu fəaliyyəti təşkil etmək və pul qarşılığında cinsi əlaqəyə çağırmaq qanuna ziddir. Bu yanaşma çox dindar ölkələrdə, xüsusən də pornoqrafiyanı qadağan edən ölkələrdə yaygındır.
 
Neo-abolitionism - Bu fəlsəfə fahişəliyi qadınlara qarşı zorakılıq hesab edir. Cinsi əlaqəni satın almaq, təşkil etmək və təşviq etmək qeyri-qanunidir. Fahişələr cinayət başında yaxalandıqda qanuni olaraq qüsursuz sayılırlar, lakin onların müştəriləri və sutenyorları (fahişənin "təşkilatçı”sı və ya müdiri) cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir.
 
Abolisionizm - Dünyada ən çox yayılmış yanaşma. Seks işçiliyi qanunidir. Bununla belə, seks işçisinin istismarının qarşısını almaq üçün ictimai çağırış; fahişəxanaların fəaliyyəti; və oğraşlıq, satınalma və məcburi fahişəlik kimi "təşkilat" formalarının hamısı adətən qadağandır.
 
Qanuni (leqal) - Satış, satın alma və bəzi təşkilatlanma formaları (adətən fahişəxanalar) və cinsi əlaqəyə çağırış qanunidir. Ancaq fahişələrin qeydiyyatdan keçməsini tələb etmək və ya yalnız müəyyən rayonlarda fahişəliyə icazə vermək  tənzimlənir.
 
Dekriminallaşdırma - Cinsi əlaqənin satışı, alınması, təşkili və təşviqi qanunidir (yaxud qanunda ümumiyyətlə nəzərdə tutulmayıb) və heç bir xüsusi qaydalara tabe deyil.
 
www.anews.az