Subay şəxslər övladlığa uşaq götürə bilərlərmi?

10.08.2023 16:20

Hazırda övladlığa uşaq götürmək istəyən kifayət qədər vətəndaş var və onların arasında subaylar da mövcuddur. Yəni bəzi qadınlar və yaxud kişilər nigaha girmədən övlad sahibi olmaq istəyirlər. Onların arasında bioloji cəhətdən övlad sahibi ola bilməyənlər də az deyil. Bəs, evli olmayan şəxslər övladlığa uşaq götürə bilərlərmi?

Hüquqşünas Əhməd Əliyevin sözlərinə görə, istənilən subay şəxs övladlığa uşaq götürə bilər.

"Övladlığa götürən şəxs nikahda deyilsə, Ailə Məcəlləsinin 121.2-ci maddəsinə əsasən, ögey ata (ögey ana), habelə yaxın qohumlar (bacı-qardaş, nənə-baba, valideynlərinin bacıları, qardaşları, onların övladları) istisna olmaqla, övladlığa götürmək istəyən nikahda olmayan şəxslə (şəxslərlə) övladlığa götürülən uşağın yaş fərqi 18-dən az olmamalıdır. İstənilən subay şəxs övladlığa uşaq götürə bilər, amma, hamilə qadın övladı dünyaya gətirmədən onu övladlığa verə bilməz. Eyni zamanda, aralarında nikah olmayan şəxslər birlikdə eyni uşağı övladlığa götürə bilməzlər", - hüquqşünas deyib.

Qanunvericiliyə görə, övladlığagötürmə prosesi hansı mərhələlərdən ibarətdir?

-övladlığa götürmək istəyən şəxsin (şəxslərin) uçota alınması;
-övladlığa götürmənin uşağın mənafeyinə uyğunluğunun müəyyən edilməsi;
-övladlığa götürmə barədə məhkəmə qərarının qəbul edilməsi.
-Övladlığagötürmənin uşağın mənafeyinə uyğunluğu hansı qaydada müəyyən edilir?
-övladlığa götürmək istəyən şəxsin (şəxslərin) uçota alınması;
-övladlığa götürmək istəyən şəxslə (şəxslərlə) müsahibə aparılması;
-övladlığa götürmək istəyən şəxsin (şəxslərin) təlimlərə cəlb edilməsi;
-övladlığa götürmək istəyən şəxsə (şəxslərə) uyğun uşağın, övladlığa götürülən uşağa uyğun valideynin seçilməsi;
-övladlığa götürülən uşaqla övladlığa götürmək istəyən şəxsin (şəxslərin) uşağın yerləşdiyi müəssisədə görüşünün təşkili;
-övladlığa götürülən uşağın sınaq müddətində uşağı övladlığa götürmək istəyən şəxsin (şəxslərin) evində yerləşdirilməsi.

Övladlığa götürmə prosesində valideyn-namizədlərin uçotu üçün hansı sənəd və məlumatlar tələb olunur?

-Valideyn-namizədin özü və onunla birgə yaşayan (ümumi ev təsərrüfatına malik) şəxslərin ərizəsi (notariat orqanı tərəfindən gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq edilmiş);

-Valideyn-namizədlər barədə fərdi məlumatlar (soyadı, adı, atasının adı, cinsiyyəti, doğum tarixi, doğulduğu yer, FİN-i, yaşayış yeri, o cümlədən faktiki yaşadığı yer (ünvan), vətəndaşlığı)

-Özü və onunla birgə yaşayan şəxslər haqqında övladlığa imkan verməyən xəstəliklərin olub-olmamasına dair (psixiatrın rəyi də daxil olmaqla) valideyn-namizədin əyani tibbi müayinəsi əsasında İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin sağlamlıq haqqında arayışı; ailə vəziyyəti barədə məlumat (nikah və ya nikahın pozulması haqqında şəhadətnamənin nömrəsi və tarixi);

-İş yeri (o cümlədən vəzifəsi), əmək haqqı və başqa gəlirləri haqqında məlumat (o cümlədən, son 12 aylıq dövr üçün bank hesabından çıxarış);
Mülkiyyətində olan daşınmaz əmlaklar, o cümlədən nəqliyyat vasitələri barədə məlumat;
Məhkumluq haqqında məlumat (məhkum olunma tarixi, cəzanın növü, müddəti, azad edilmə tarixi, azad edilmə üçün əsas);

-Aliment, kredit və digər öhdəlikləri barədə məlumat;

-Öz qohumunu (bacısı, qardaşı, nəvəsi, qardaşının və ya bacısının övladı, valideynlərinin bacısı və ya qardaşının övladları) övladlığa götürdükdə - qohumluq əlaqələrinin təsdiqi barədə məlumat (doğum haqqında şəhadətnamənin surəti);

Əcnəbilərə və vətəndaşlığı olmayanlara münasibətdə həmçinin – miqrasiya sənədi üzrə məlumatlar (nömrəsi, verilmə tarixi, etibarlılıq müddəti, verilmə əsası).

Valideyn-namizədlə övladlığa götürmək istədiyi uşaq arasındakı yaş fərqi nə qədər olmalıdır?

-Valideyn-namizədlə övladlığa götürmək istədiyi uşaq arasındakı yaş fərqi 18-dən az olmamalıdır.

(Ögey ata (ögey ana), habelə qohumlar (bacı-qardaş, nənə-baba, valideynlərinin bacıları, qardaşları, onların övladları) istisna olmaqla). Amma, üzrlü hesab edilən hallarda bu yaş fərqi məhkəmə tərəfindən artırılıb, azaldıla bilər.

Hansı şəxslər övladlığa uşaq götürə bilməzlər?

-Məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan və ya məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilən şəxslər;

-Məhkəmə tərəfindən valideynlik hüquqlarından məhrum edilmiş və ya valideynlik hüquqları məhdudlaşdırılmış şəxslər;

-Qanunla üzərinə qoyulan vəzifəni yerinə yetirmədiyinə görə qəyyum və ya himayəçi vəzifələrindən kənarlaşdırılmış şəxslər;

-Əvvəllər məhkəmə tərəfindən təqsirkar bilinərək bu hüququ ləğv edilmiş şəxslər; Səhhətinə görə valideyn vəzifələrini həyata keçirə bilməyən şəxslər;

-Məhkumluğun götürülməsi və ödənilməsi nəzərə alınmadan, sülh və insanlıq, ictimai təhlükəsizlik və ictimai mənəviyyat əleyhinə, həyat və sağlamlıq, şəxsiyyətin azadlığı və ləyaqəti, şəxsiyyətin cinsi toxunulmazlığı və cinsi azadlığı əleyhinə, yetkinlik yaşına çatmayanlar və ailə münasibətləri əleyhinə qəsdən törədilən ağır və ya xüsusilə ağır cinayətlərə görə məhkum olunmuş şəxslər və bu cinayətləri törətdiyinə görə barəsində cinayət təqibinə bəraətverici əsaslar olmadan xitam verilmiş şəxslər;

-Barəsində cinayət təqibi üzrə icraat aparılan şəxslər (cinayət təqibi müddətində);

-Nikahda olmayan əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər.

Övladlığa uşaq götürmək üçün minimum yaş həddi nə qədərdir?

Nikahda olan şəxslər üçün 25 yaş, nikahda olmayanlar üçün isə 30 yaş hesab olunur. (Ögey ata (ögey ana), habelə qohumlar (bacı-qardaş, nənə-baba, valideynlərinin bacıları, qardaşları, onların övladları) istisna olmaqla). Amma, üzrlü hesab edilən hallarda bu yaş həddi məhkəmə tərəfindən artırılıb azaldıla bilər.

Hansı xəstəlikləri olan şəxslər övladlığa uşaq götürə bilməzlər?

-Dispanser müşahidəsinin I, II və V qruplarına aid olan şəxslərdə vərəm xəstəliyi;

-Bütün növ infeksion (yoluxucu) xəstəliklər;

-Lokalizasiyasından asılı olmayaraq III və IV dərəcəli bədxassəli yenitörəmələr;

-Dispanser müşahidəsi bitənədək psixi (ruhi) və davranış pozuntuları;

-Narkomaniya, toksikomaniya (dərman asılılığı) və alkoqolizm.

Övladlığa uşaq götürmək üçün ailədə adambaşına düşən orta aylıq gəlirin miqdarı nə qədər olmalıdır?

-Ailədə adambaşına düşən orta aylıq gəlirin miqdarı ailə üzvlərinin hər biri üçün övladlığa götürüləcək uşaq da nəzərə alınmaqla, ölkə üzrə müəyyən olunmuş yaşayış minimumunun məbləğindən az olmamalıdır. (Ögey ata (ögey ana) və qohumlar (bacı-qardaş, nənə-baba, valideynlərinin bacıları, qardaşları, onların övladları) istisna olmaqla)

-Övladlığa uşaq götürmək istəyən əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin adambaşına düşən orta aylıq gəliri yaşadığı ölkənin orta aylıq əmək haqqının 2 mislindən az olmamalıdır.

Ancaq nigah kağızı olan şəxslər övladlığa uşaq götürmək hüququna malik olduğundan LGBTİ olan cütlüklər bu hüquqa malik deyillər. Belə ki, Azərbaycanda LGBTİ fərdlərinə nigaha daxil olmaq icazəsi verilmir.

Eltac Nurullazadə

www.anews.az

Xəbəri bəyəndiniz?

Sosial şəbəkələrdə paylaş