Azərbaycanda psixi xəstələrin sayı artıb

"Müharibədən onra ağır travmalar yaranır və həmin travmalar illərlə davam edir. Çünki burada itirilmiş şəxslər və yarımçıq qalmış həyatlar var. Müharibə şəraitində olan ölkədə bir evdən bir nəfər şəhid olursa, o ailənin bütün üzvləri demək olar ki, illərlə o travmanın daşıyıcısı olur. Apardığım sosial tədqiqatlar zamanı övladı itkin düşən şəhid olan ailələrdən nə qədər insanın bu travmaları daşıdığını psixoloji durumunun dəyişdiyini müşahidə etmişəm. Bir evdən bir nəfər itirilmir, bir ailə itirilir və buna bağlı psixi vəziyyətin pozulmamaları yaranır. Məncə, müharibənin yaratdığı travmalar  illərlə müşahidə olunacaq. Yaranmış travmaların aradan qaldırılması peşəkar müalicələrə, konsultasiyalara, toplumun yeni dövrə adaptasiya olmasına və nəsillərin dəyişməsinə bağlıdır. İnsanlar daha çox örnək nümunələrə baxırlar. İstər şəxs olaraq, istər davranış olaraq. İnkişaf etmiş dünya ölkələrindəki vəziyyəti görüb özləri ilə müqayisə etdikdə bu travmaya çevrilir”, - o əlavə edib.

Sosioloq bildirir ki, problemlər və proseslər heç zaman bir səbəbdən baş vermir.

"İstər müsbət, istərsə də mənfi anlamda bu kompleks halda yaranır və  ümumdünyəvi və cəmiyyət kimi iki səbəblə bağlıdır. .
Əgər bir problem dünya miqyasında dəyərləndirilir və artım müşahidə edilirsə, bu ümumdünyəvi, bir və ya bir neçə cəmiyyətdə, həmin cəmiyyətin daxili statistikasına görə artım müşahidə olunursa, bu cəmiyyətə bağlı səbəblərə görədir”, - Altay deyib.


O qeyd edir ki, ölkədə psixi xəstələrin artmasının bir səbəbi sosial problemlər ilə, yəni kütləvi işsizlik, güzəransızlıq, ictimai mühitdə sosial nizamın pozulması ilə əlaqədardır.


"Azərbaycanda böyük şəhərlərdə nəqliyyat sistemi bərbad vəziyyətdədir, ümumiyyətlə ictimai əxlaqı, ictimai sosial nizamı təmin eləyən qaydalar təcrübədə keçərli deyil. Məsələn, bu gün Bakıda nəqliyyat və insan sıxlığı ilə əlaqədar psixi halların çoxalması müşahidə olunur. Bu birmənalı olaraq qəbul olunacaq bir şeydir. Çünki ölkə əhalisinin çox hissəsi iş səbəbindən Bakıya axışıb gəlib”, - sosioloq vurğulayıb.


Onun sözlərinə görə psixi pozuntular yaradacaq səbəblərdən biri də nizamlanmamış media sistemidir.


"Azərbaycanda bu gün medianın istər mənəvi, istər hüquqi, istər əxlaqi baxımdan fəaliyyət növünü görmürük. Başa düşüləndir ki, internet, sərhədsiz informasıya əsrində yaşayırıq, amma bu sərhədsiz informasiya mənfi təsir göstərir. Biz bu təsirləri zamanla hiss edirik”, - Altay söyləyib. 


Psixoloq Səbinə Həbibova hesab edir ki, insanların vəziyyətində yaranmış psixi pozuntuların əsas səbəbi sevgisizlik və qayğısızlıqdan qaynaqlanır.


"Hər bir şeyin başında sevgi durur. İnsanlar sevgisiz, qayğısız olanda özlərini tək hiss edirlər. Cəmiyyətdə elə insanlar var ki, onlar həddi-büluğa çatsalarda sevgi, qayğıya ehtiyac duyurlar. Bir insan ailədə yoldaşına, uşağına diqqət ayırarsa, bu problem aradan qalxar, çünki uşaqları yetişdirən ailədir. Birinci ruh valideyinlərdir. Onlar necə övladını yetişdirsə, övladları da cəmiyyətə o cür töhfələrini verir”, - psixoloq vurğulayıb. 


Həbibova qeyd edir ki, hazırkı dövrdə hər kəs bir-birindən - ailədən, mühitdən uzaq düşüb.


"İnsanlar bir-biri ilə ünsiyyəti azaldır, bir-birlərini anlamaq istəmirlər. Düşünürlər ki, sanki heç bir şeyə ehtiyacları qalmayıb. Texnika inkişaf etdiyi üçün hər kəs telefondan çox istifadə edirlər, bütün material insanların əlinin altındadır, lakin onlar bundan səmərəli istifadə etmir. Lev Tolstoy demişkən hər kəs istəyir cəmiyyət, həyat dəyişilsin, lakin heç kim özünü dəyişmək istəmir. Məncə, hər kəs birinci özünü dəyişməyə başlasa, cəmiyyətin də dəyişdiyini görəcək”, - o əlavə edib.


www.anews.az