Azərbaycanın AŞPA-da səsvermək hüququnu itirməsi ilə nə dəyişəcək?- ŞƏRH

 

AŞPA-nın qış sessiyasının açılış günü Almaniya nümayəndə heyətindən deputat Frank Schwabe 4 əsas səbəb göstərib. 
 
O bildirib ki, Azərbaycanda "siyasi məhbuslar var", Qarabağdan "erməni sakinlər zorakılıqla çıxarılıb”,  2023-cü ildə AŞPA məruzəçilərinin Azərbaycana səfəri azı 3 dəfə baş tutmayıb, Azərbaycan fevralın 7-də keçiriləcək prezident seçkisini müşahidə etmək üçün Avropa Şurası Parlament Assambleyası nümayəndə heyətini dəvət etməyib.

Onun bu təklifi Assambleyanın azı 30 üzvü tərəfindən dəstəklənib.

 

Əvəzində Azərbaycan nümayəndə heyətinin bəyanat verərəl bildiriblər ki, AŞPA bəzi üzv dövlətlərə hücum platforması kimi istifadə olundur və Azərbaycanın assambleyadakı nüfuzuna etiraz etmək təşəbbüsü Bakı tərəfindən respublikada mövcud seçki prosesinə müdaxilə cəhdi kimi qiymətləndirilir.

 

Milli məclisin deputatı Tural Gəncəliyev bildirir ki, Azərbaycan Respublikasının AŞPA-dakı nümayəndə heyyətinin etimadnaməsinin təsdiq edilməməsi, AŞPA tərəfindən və bununla bağlı müxtəlif bəhanələr irəli sürülməsi, absurd ideyaların səsləndirməsi qəbuledilməzdir.

 

"Bu bəhanələrdən də biri ondan ibarət idi ki, Azərbaycan AŞPA tərəfini prezident seçkilərinə müşahidə aparmağa dəvət etməyib. Birincisi Azərbaycan  Respublikasının hər hansı qurumu və ya təşkilatı seçkilərə dəvət edib-etməmək öz hüququdur. İkincisi bizim nə beynəlxalq hüquqla, nə də hər hansı konvensiyalarla və ya beynəlxalq instrumentlərlə belə bir öhdəliyimiz yoxdur. Bundan əlavə, Azərbaycan indiyə qədər 30 il ərzində AŞPA, UNESCO və digər Avropa beynəlxalq təşkilatlarını Ermənistan torpaqlarımızı işğal etdiyi dövr ərzində dəfələrlə dəvət etmişdi. Amma onlar missiya göndərməkdən imtina edirdilər. Gəlib ermənistanın dağıtdığı torpaqlarımızı, orda vəziyyətin qiymətləndirilməsi və.s ilə bağlı hesabatlar hazırlamaqdan imtina edirdilər. Həm də biz beynəlxalq təşkilatları müxtəlif mövzularda dəvət etmişik amma onlardan obyektivlik görməmişik. Onlar öz ikiüzlü və riyakar siyasətlərini davam ediblər. Məsələn AŞPA-nın Avropa Şurasının insan hüquqları üzrə komissarı Dunya Mijatovic bir neçə ay bundan öncə gəlmişdi. Gəlib Azərbaycanda görüşlər keçirdi, Xocalı soyqırımının şahidləri ilə görüşdü, Qərbi Azərbaycan icması ilə görüşdü. Amma bir sözlə belə onu öz hesabatında qeyd etməyib. Bax bu ikiüzlü və riyakar davranışdan sonra biz necə AŞPA-nı və ya digər qurumları Azərbaycana dəvət eləyək? Ona görə də Azərbaycan öz suveren hüquqları özündə saxlayır. Beynəlxalq hüquqda belə bir məcburiyyət yoxdur. Biz hansısa təşkilatı və ya qurumu daim dəvət etmək öhdəliyi daşımırıq. Əgər AŞPA-nın obyektiv yanaşması olsaydı, Avropa Şurası İnsan Hüquqları komissarının son hesabatında biz bu yanaşmanı görərdik. 613 nəfər Xocalı soyqırımı qurbanları haqqında bir kəlimə danışmayan təşkilatdan onun nümayəndəsindən biz hansı obyektivliyi gözləyə bilərik? Biz əgər onları Azərbaycana dəvət etsək belə onlardan ədalət gözləməyə dəyməz",- deputat  əlavə edib.

 

 

 

 

"Belə bir qərar AŞPA tərəfindən müzakirəyə çıxarılacaqdı. Gördülər ki, belə bir qərar çıxacaq ona görə də qabaqlamağa çalışdılar. Buna məqsəd isə Azərbaycan daxili auditoriyasında göstərsinlər ki, AŞPA deyil Azərbaycan özü çıxır. Amma əslində bu belə deyil. Məsələ odur ki, AŞPA Azərbaycan nümayəndə heyətinin mandatını bir il ərzində özü dondurub.  Bu ona görə baş verdi ki, Azərbaycan da insan hüquqları və azadlıqları artıq neçə illərdir ki, pozulub. Bununla bağlı dəfələrlə qətnamələr verildi, dəfələrlə xəbərdarlıqlar edilib, amma  bu problem nəyin ki həllini tapdı, əksinə daha da irəli gedərək keçən ilin son aylarında neçə-neçə jurnalist və siyasi fəallar qeyri-qanuni həbs olundu. Yəni Azərbaycanda insan haqları məsələsində problemlər var. Əsas səbəb isə odur ki, Azərbaycan iqtidarı Rusiyanı cavablama siyasətindən əl çəkərək, artıq Rusiyanın müttəfiqinə çevrilib. Bu da təbii ki, qərb dünyasına, qərb ölkələrini o cümlədən Avropa birliyini, Avropa şurasıni narahat etməyə bilməzdi. Azərbaycan Avropa şurasının üzvüdürsə, deməli xarici siyasətini də ona uyğun aparmalıdır və yaxud Azərbaycanin milli təhlükəsizlik konsepsiyasıni nəzərə almalıdır. Amma Azərbaycan bunun tam əksini edir. Bu qərb dünyasınin ilk addımıdır. Bundan sonra Avropa birliyi, ABŞ-da müəyyən bir sanksiyalar edə bilər",- siyasi şərhçi əlavə edib. 

 

AŞPA Avropa Şurasına üzv olan 46 dövlətin milli parlamentləri tərəfindən göndərilmiş nümayəndə heyətlərindən ibarət olan Assambleyadır.

 

Assambleya ildə dörd dəfə Fransanın Strasburq şəhərində yerləşən Avropa  sarayında bir həftəlik plenar iclaslar keçirir. Assambleyanın doqquz daimi komitəsi var və onların hər biri öz səlahiyyətləri üzrə hesabatlar və qərar layihələri hazırlamaqla məşğul olur. 

Azərbaycan bu təşkilata 2001-ci ildə qoşulub və 6 nəfərdən ibarət nümayəndə heyəti ilə təmsil olunur. Assambleyada ən çox yer sahibinə malik olan ölkələr isə Almaniya, Fransa, Böyük Britaniya, İtaliya və Türkiyədir ki, onların hər biri 18 nəfərlik nümayəndə heyəti ilə təmsil olunur. Bütün bunlarla yanaşı AŞPA üzv dövlətlərin icraedici orqanları üçün məcburi qanunlar qəbul etmək səlahiyyətinə malik deyil.