Qarabağ problemi bu il niyə həll olunmadı?

Danışıqların aparılması Qarabağ münaqişəsinin həllinə ümid verirmi?

Bu sualı ANN.Az-a millət vəkili Fazili Mustafa və politoloq Qabil Hüseynli şərh ediblər.

Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin üzvü Fazil Mustafa danışıqların indiki şərtlər əsasında ümidveririci olmadığını deyib: 

"Ümid böyük dövlətlərin məsələyə daha ciddi münasibət bildirməsi zamanı ola bilər. Kiçik dövlətlərin danışıqlarda iştirak etməsi heç nəyi dəyişmir. Ona görə də, bu məsələdə optimist olmağa heç cür əsas yoxdur”. 

Millət vəkili 2016-cı ildə Qarabağ münaqişəsinin həllinə mane olan səbəb kimi ABŞ və Rusiyanın mövqeyində dəyişikliyin olmaması ilə əlaqələndirib:

"Əgər bu proses başa verərsə, Qarabağ münaqişəsinin həllində irəliləyiş gözlənilə bilər. Problemin həllindən böyük bir fəlakət yoxdur. Sadəcə olaraq, BMT-nin Təhlükəsizlik şurasının iclasında qərar qəbul edib qətnamənin icrasını tələb etməlidirlər. Ermənistan da böyük dövlətlərin əleyhinə getmiyəcək ki? Mütləq bu addımı atmalıdır. Atmazsa, sanksiyalar və müxtəlif tədbirlər görülə bilər. Amma indiki vəziyyət tamamilə fərqlidir. Ermənistana sanksiya tətbiq edilmir. Belə durumda heç bir ölkə torpaqları əlindən buraxmaz”. 

Deputat gələn il prezidentlərin görüşündən münaqişənin həlli istiqamətində heç bir nəticə gözləmədiyini qeyd edib: 

"Bu, sadəcə formal addımlardır. Yeni stiuasiya yoxdur. Əgər yeni bir stiuasiya olsaydı, nəsə gözləmək olardı. Böyük dövlətlər bu münaqişənin həllini istəməyəndən sonra bu görüşlər sanki iş aparılır deyə (MİNSK qrupu maaş alsın deyə) təşkil edilir. Bu məsələdə Azərbaycan prezidentinin qətiyyətli mövqeyi müəyyən problemlərin həllində ölkəmizin mövqeyinin irəli saxlanmasına imkan yaradır. Əks halda, torpaqların hamısını çoxdan bölüşdürmüşdülər”.

"Münaqişə həll edilərsə, regionda aparıcı rol Rusiyanın əlinə keçəcək. Çünki Rusiya məkana daha yaxındır, nəinki ABŞ. Və ən əsası bu problemin yaradıcısı Rusiyadır. Ona görə də, münaqişə həllini tapan kimi Rusiya öz maraqlarını açıq şəkildə göstərməyə başlayacaq”, - deyə deputat əlavə edib.

Politoloq Qabil Hüseynlinin sözlərinə görə, danışıqlar müntəzəm və davamlı olaraq aparılarsa, müsbət nəticələr gözləmək olar: 

 

"Həmsədrlərin bəyanatları zamanı səsləndirilən bəzi fikirlər Azərbaycan maraqlarına uyğundur. Bu proses ardıcılı davam edərsə, demək, müsbət nəticə gözləniləndir”.

2016 – cı ildə Qarabağ probleminin həll edilməsinə mane olan faktorlardan söz açan politoloq, bunu Ermənistanın destruktiv mövqeyi ilə əlaqələndirib: 

"Ermənistanın danışıqlardan imtina etməsi, Rusiyanın onları himayə etməsi, danışıqlar prosesində həmsədr kimi ermənilərə təsir göstərməməsi münaqişənin həllinin qarşısnı alan əsas amillərdəndir”.  

Gələn il prezidentlərin görüşündən hansı nəticələrin əldə olunacağına münasibət bildirən ekspert prezident İlham Əliyevin nəticəsi olmayan görüşlərə getməyəcini deyib: 

"Bu fikirləri İlham Əliyev özü çıxışı zamanı bildirmişdi. O qeyd edirdi ki, belə görüşlərdə iştirak etməyin mənası yoxdur. Əgər bu görüşə razılıq verilibsə, danışıqlar prosesində bizim bilmədiyimiz pozitiv məqamlar yaranır. Münaqişə həllini taparsa, iplər bütünlüklə Rusiyanın əlinə keçəcək. Onsuz da, indi də vəziyyət belədir. Buna baxmayaraq, son iki ildə ABŞ-ın da fəallığı nəzərə çarpır. Xüsusilə, ABŞ-ın Ermənistanı işğalçı dövlət adlandırması, işğalçı dövlətin torpaqlarımızdan çıxarılması və bu haqda bəyanat yayması, zənnimcə, ABŞ-ın Cənubi Qafqaz uğrunda Rusiya ilə mübarizəyə girişməsi ilə əlaqədardır.   

Bununla yanaşı, Azərbaycan Cənubi Qafqazda ABŞ və onun müttəfiqləri üçün həm enerji mənbəyi, həm enerji dəhlizi kimi böyük geosiyasi əhəmiyyətə malikdir. ABŞ bunu qiymətləndirir və bunun nümunəsi kimi gələn ildən Azərbaycana ediləcək maliyə yardımının həcminin artırılmasını göstərmək olar. Bu fondan Ermənistanın ABŞ tərəfindən Rusiyadan asılı dövlət adlandırılması da diqqətdən yayınmamalıdır”, - deyə politoloq əlavə edib.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Hikmət Hacıyev ANN.Az-a bildirib ki, Hamburqda görüşündən əvvəl Fransa xarici işlər nazirinin təklifi ondan ibarət idi ki, 2+3 formatında Hamburqda xarici işlər nazirləri səviyyəsində görüş keçirilsin: