Bəyannamə Transxəzər boru kəmərinin çəkilişinə mane olacaqmı?

 

Sözügedən bəyannamə ilə bağlı siyasi şərhçi Rauf Mirqədirov anews.az-a açıqlamasında bildirib ki, son 10-15 il ərzində Azərbaycan Rusiyadan üz çevirən ölkə olaraq tanınır. Azərbaycan həmin gün o bəyannaməni imzalamamalı idi.

 

 

"Həmin gün Ukrayna münasibətləri gündəmdə idi. Çox mürəkkəb situasiyalar baş verdi, yəni bu münasibət postsovet məkanı ilə birbaşa bağlıdır. Söhbət ondan gedir ki, postsovet məkanında olan bir dövlətə qarşı təcavüz baş verir. Bir həftə bundan qabaq həmin dövləti Azərbaycanın stateji tərəfdaşı elan edib. Bu umumiyyətlə yeni müstəqil dövlətlərin varlığını şübhə altına alır. Digər tərəfdən  qlobal münaqişə prizmasındanda baxanda prinsip etibarı ilə sazişin həmin gün bağlanması demək olar simvolik xarakter daşıyır. Bu bizim üçün  Azərbaycan-Rusiya münasibətlərində ağa nökə rmünasibətlərinə bənzəyir.  Diplomatik praktikada yazılmayan qaydalar var ki, mürəkkəb situasiyalarda müəyyən bəhanələr altında bu tip görüşlərin keçirilməsi təxirə salınır. Yəni bəyannamənin həmin gün imzalanması Rusiya üçün vacib idi. 

 

Rusiya özünü Sovet ittifaqının hüquqi varisi elan edib. Bu isə o deməkdir ki, Rusiya Sovet ittifaqı dövründə törədilən  nə varsa bütün məsuliyyətini öz üzərinə götürməlidir. Bizim 20 Yanvar faciəsini törətmiş bir dövlətin rəhbəri Azərbaycandan üzr istəməmiş, həmin cinayəti etiraf etməmiş, hər hansı bir mütəffiq  sazişini imzalamağa mənəvi haqqımız yox idi. Nəzərə alsaq ki, bu sənəd bəyannamədir, birbaşa  öhdəliklər götürülməsi deyil. Oradaki razılaşmaların gerçəkləşməsi üçün ayrıca sazişlər olmalıdır. Sözügedən bəyannamə Azərbaycanın qərb ölkələri ilə münasibətlərinə müəyyən təsir göstərəcək.  Azərbaycan Qərbin gözündə "təcavüzkarı özünə müttəfiq elan edən dövlət"  kimi yadda qalacaq",- deyə Mirqədirov əlavə edib.

 

Bəs Rusiya və Ukrayna münasibətlərinin gərginləşdiyi dönəmdə imzalanan müqavilə, Azərbaycan Ukrayna münasibətlərinə  nə kimi təsir edəcək sualına cavabında isə sabiq xarici işlər naziri bildirdi ki,  bəyannamə üzərində iş bir neçə ay qabaq başlanıb. İmzalanma da  təsadüfən Ukrayna münasibətləri ilə üst üstə düşüb. "Məlumdur ki, Rusiya  hadisələr üst-üstə düşməsində maraqlıdır.  Rusiya göstərmək istəyir ki, postsovet məkanında bu və yə digər ölkələr ilə münasibətlər qurur.  Azərbaycan hazırda mövqeyini dəyişmir. Ukrayna Ermənistanın bizə işğalı zamanı hansı siyasətini sərgiləyibsə, bizd ə o siyasəti nümayiş etdiririk, Ukrayna və onun xalqı öz ərazi bütövlüyünü  özləri müdafiə etməlidilər. Biz gedib, onların yerinə müdafiə edən deyilik, necə ki, ordumuz  İkinci Qarabağ müharibəsində ərazi bütövlüyünü müdafiə edib.  Bəzən insanlar arasında olan münasibətləri dövlətlər arasında olan münasibətlərə şamil edirlər. Bu düzgün deyil, dövlətlər arasında olan münasibətlər fərqli xarakter daşıyır'',- deyə politoloq əlavə etdi.