Əliyev və Putin görüşür, Paşinyan görüşə gəlmək istəmir - Nə baş verə bilər?

Görüş Səmərqənddə keçiriləcək Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammiti çərçivəsində baş tutacaq. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın da iştirakı gözlənilirdi, lakin sentyabrın 14-də o, səfərini təxirə saldığını bildirib.  

Siyasi şərhçi Asif Nərimanlının fikrincə, Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan sərhəddə baş verənlərlə bağlı hesabat istəniləcəyini təxmin edib və buna görə Səmərqənd görüşündən imtina edib.

  

"Sammitdə Paşinyan, Putin, Ərdoğan və Əliyev görüşə, ən azı qeyri-rəsmi müzakirələr aparıla bilərdi. Lakin Paşinyan getməkdən imtina edib, çünki sərhəddə baş verənlərdən sonra bilirdi ki, Səmərqənddə ondan hesabat istəniləcək, təxribatlar müzakirə ediləcək. Həmin təxribatların Rusiyanı çətin vəziyyətə salmaq ehtimalı var idi ki, Putin bunu Paşinyan ilə danışa, Əliyev arqumentlər gətirə bilərdi. Bundan əvvəl də Paşinyan İlham Əliyev ilə təkbətək və ictimaiyyətə açıq müzakirələrdən yayınmağa çalışıb. Məsələn, Münhendə təşkil olunmuş debatda Əliyev Paşinyanı çıxışı ilə çətin vəziyyətə salıb. Bütün bunları düşünən Ermənistan Baş naziri yenidən eyni olaylar ilə qarşılaşmaq istəmir və çıxış yolunu qaçmaqda görür. Səmərqənddə İlham Əliyev və Vladimir Putin görüşəcək, KTMT-nin bölgəyə göndəriləcək yoxlama qrupunu müzakirə edəcək. Fikrimcə, Əliyev baş verənləri izah edəcək və bu görüş regional prosesləri bizim maraqlarımıza uyğun inkişafına kömək edəcəkdir", - Nərimanlı söyləyib. 

 

Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov bu görüşü Azərbaycanın öz mövqeyini sərgiləməsi üçün uyğun və düzgün fürsət hesab edir.

 

"Tək bu görüş yox, bənzər bütün görüşlər Azərbaycanın öz mövqeyini, Qarabağ məsələsində münasibətini Rusiyaya birbaşa çatdırmaq üçün münasibdir. Fikir versəz  Ermənistan Rusiya ilə olan əlaqələrini bu və ya digər formada Azərbaycana qarşı istifadə edir. Ermənistanın bu görüşə gəlməməsi də onun işlətdiyi siyasətin bir parçasıdır. Rəsmi İrəvan sülh müqaviləsi barədə hansısa söhbətlər aparsa da, Baş nazirin adından bu yönümdə bəyanatlar açıqlansa da gerçək odur ki, əməldə gördüklərimiz sülh yox təxribatdır. Bunları nəzərə alaraq Səmərqənddə baş tutacaq görüşdə Rusiya ilə əlaqələr ilə yanaşı, son baş verən siyasi proseslər müzakirə edilməli, bizim dayandığımız mövqe Rəsmi Moskvaya, Putinə bir daha çatdırılmalıdır", - Zülfüqarov bildirib. 

 

"Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu düşünür ki, İlham Əliyev Putin ilə bölgədəki vəziyyəti müzakirə edəcək.

 

"Amma Əliyev-Putin görüşündən xüsusi bir nəticənin çıxacağını gözləmirəm, Putin "bölgədə sülh olsun" tipli ümumi sözlər deyəcək, amma Azərbaycanı heç nəyə məcbur edə bilməz. Azərbaycan Prezidentinin bu toplantıya qatılması Bakının Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına marağından irəli gəlir. Yəqin ki, müşahidəçi statusunu almaq istəyir. Türkiyənin də belə istəyi var, bu təşkilatda üzvlükdə maraqlıdır. Rusiyanın Azərbaycandan müəyyən istəkləri var. Bu istəklərin ikisi gündəmdədir. Bunlar - Azərbaycan Avrasiya İqtisadi Birliyinin və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzvü olsun. Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzvlük müzakirə oluna bilər, amma heç bir halda Azərbaycan KTMT-yə üzv ola bilməz, çünki maraqlarımıza ziddir", - o qeyd edib.

 

2001-ci ildə yaradılan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına (ŞƏT) Çin, Hindistan, İran, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Pakistan, Rusiya və Tacikistan daxildir. Bu gün, sentyabrın 15-də İran təşkilata üzv qəbul olunub. Belarus, Əfqanıstan, Monqolustan ŞƏT-in müşahidəçi, Azərbaycan, Ermənistan, Kamboca, Nepal, Şri-Lanka və Türkiyə isə tərəfdaş ölkələr sırasındadır.

 

Cari ilin iyunun 29-da Türkmənistanın paytaxtı Aşqabadda Azərbaycan respublikasının prezidenti İlham Əliyevin Rusiya Federasiyası prezidenti Vladimir Putinin son görüşü olub. Üzbəüz görüşləri olmasa da, sonralar iki lider arasında teıefon görüşü də olub.

 

QEYD: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi çərçivəsində hazırlanıb.

Ləman Qasımova