“Ağır psixoloji gərginlik zamanı intihar edən erməni hərbçilər” - SİYAHI

14.07.2016 10:13

Şahin QOCAYEV

Ermənistanda hakimiyyəti güc yolu ilə ələ keçirən hərbi-kriminal xunta ölkənin nəinki demokratikləşməsi yolunda əngəl, hətta müstəqilliyi yolunda keçilməz baryerə çevrilib. Faktiki olaraq, regionda Rusiyanın forpostuna çevrilən Ermənistanda söz, vicdan, sərbəst toplaşmaq və məlumat azadlığı, o cümlədən ədalətli məhkəmə araşdırma hüququnun olmaması erməni xalqının konstitutsion demokratik hüquqlarını pozur .

"Human Rights Watch”, "Amnesty International”, "Freedom House” və "Sərhədsiz reportyorlar” kimi bir çox təşkilatlar Ermənistanın ictimai həyatına hökümət orqalarının müdaxiləsi, onların çox saylı sektorlarda fəaliyyətlərinə dair ictimai monitorinqlər aparıb. Lakin, daxili ictimai fəaliyyətlərdən fərqli olaraq Ermənistan ordusu hələ də, Vətəndaş Cəmiyyəti İnstitutları üçün qapalı olmaqda davam edir.

Hakimiyyət orqanları ordu daxilində baş verən qeyri-qanuni hadisələri, əsgər və zabitlərin ölüm, intihar hallarını erməni və dünya ictimaiyyətindən gizlətməyə çalışır. İctimai təşkilatların orduya daxil olmasını məhdudlaşdırmaq üçün hədələrdən və əsassız qadağalardan istifadə edir. Hərbi rəhbərlik aparılan qadağaları şərh edərkən, Ermənistanın bir neçə düşmən dövlətlə əhatələnməsi və dondurulmuş münaqişə zonasında yerləşməsini bəhanə edir, erməni xalqının düşüncəsini başqa bir istiqamətə yönəltməyə çalışır.

Məsələn deyək ki,ölkədə iqtisadi vəziyyət gərginləşdikdə ictimaiyyətin düşüncəsi cəbhə xəttinə, orduda vəziyyət kəskinləşdikdə isə daxili məsələlərin həllinə yönəldilir. Ölkədə öncədən planlaşdırlan ixtişaşlar və bu hadisələr fonunda guya kriminal hakimiyyətin qətiyyətli adımlar atması kimi nağıllar sadə erməni düşüncəsini tezliklə dəyişir. Ordu daxilində olan hadisələrin araşdırılması, xüsusilə hökumət və hərbi qrumlara qarşı yazıların yazılması, tənqidlər aparılması Ermənistanın milli təhlükəsizliyinə təhdid olaraq qəbul edilir.

Araşdırmalara görə, 1994-cü il mayın 12-də bağlanan atəşkəsdən 2013-cü ilə qədər Ermənistan ordusu daxilində təxminən 2000-dən çox erməni ölüb, zərərsizləşdirilib və ya intihar edib. Bunların arasında müqaviləli xidmət edən hərbçilərlə yanaşı, Ermənistanın müxtəlif bölgələrindən göndərilənlər də böyük üstünlük təşkil edir. Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovun 2010-cu il iyun ayında apardığı əməliyyat zamanı çox saylı erməni döyüşçülərinin zərərsizləşdirməsi, o cümlədən bu ilin aprelində aparılan əməliyyatlar zamanı düşmənin çoxsaylı itgisi nəzərə alınarsa yuxarıda göstərilən rəqəmin hazırda daha çox olduğunu deyə bilərik. Qeyd edim ki, aparılan araşdırma 1994-cü ildən 2013-cü ilə qədərki dövrü əhatə edir. Erməni vətəndaş insititutlarının obyektiv araşdırmalarına əsaslanan rəqəmlər nə qədər səhih göstərilməsə də, araşdırma obyektinin örgənilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Erməni mənbələrinin verdiyi məlumata görə, yalnız 2010-cu ildə 54 erməni əsgəri həlak olub. Rəsmi məlumatlara görə, onlardan 11- i Qarabağda Azərbaycan Silahlı Qüvvələri ilə toqquşma zamanı, snayper və kəşfiyyat atəşləri nəticəsində zərərsizləşdirilib. Digər 34 həbçi isə, erməni ordusunda mövcud xaotik münasibətlər, qanun pozuntuları, aparılan cinayətlər fonunda ağır psixoloji sarsıntılar nəticəsində öldürülüb və ya intihar edib.

Atəşkəsdən illərlə müddətin keçməsinə baxmayaraq, erməni hakimiyyət və hərbi mənbələri orduda ölənlərin ümumi sayı haqqında heç bir rəsmi məlumat vermir. Ermənistanda mütəlif təşkilatların aparıdığı sorğuların hər biri bütünlükdə boşa çıxır. Baş verən hadisələrin hərbi xidmət sirri olduğunu bildirən rəhbərlik yaşanan cinayətləri saxtalaşdırır.

Həlak olan erməni döyüşçülərinin yaxınları, ailələri məhkəmə zamanı cinayətin baş vermə səbəblərini müzakirə edir, həmin işdə təqsirləndirlən məhkumu və məhkum edilən şəxslərin təqsirini qəbul etmir. Yüksək psixoloji gərginlik zamanı intihar edən hərbçilərin valideynləri və ya qohumları məhkəmə tərəfindən təqdim edilən səbəbi real həqiqət kimi görmür. Qeyd edilən hadisələrə dair informasiyaların təsnifatı, təhlillər və ictimai maarifləndirmə kimi sistemli tədqiqatların aparılması əslində Ermənistan ordusu və rəhbərliyinin hansı şəkildə fəaliyyət apardığını aşkar edir.

Aparılan araşdırmada, Ermənistanın Şirak vilayətindən erməni ordusuna çağırılan əsgər və zabitlərin harada, nə zaman və hansı hərbi hissədə həlak olması, cinayət və intihar hadisələri göstərilib. Atəşkəsdən sonra, Şirak vilayətindən Ermənistan ordusuna qəbul edilən və nəticədə həlak olan əsgər, zabitlərin sayı müxtəlif mənbələrə görə, 100 nəfəri üstələyir. Araşdırmalara görə, Qarabağ müharibəsi zamanı Şirak vilayətindən 118-150 erməni döyüşçü zərərsizləşdirilib.

Aşağıda Şirak vilayətindən 1994-cü il mayın 12-dən, 2013-cü ilə kimi erməni ordusuna çağırılan və müqaviləli hərbi xidmət keçən zərərsizləşdirilən və ya intihar edən erməni əsgərlərinin siyahısı göstərilib:

№	Ölən əsgərin adı, atasının adı, soyadı	Ölən əsgərin doğum tarixi və doğum yeri	Hərbi Xidmətə çağırış yeri	Hərbi Xidmətə çağırış tarixi	Hərbi hissələrin adları və nömrələri	Ölüm yeri	Rəsmi ölüm səbəbi	Qeyri rəsmi ölüm səbəbi
				Ölüm vaxtı. Saat, gün,ay,il.
1	2	3	4	5	6	7	8	9
1	Armen Mişa İgityan	03.08.1981-ci il. Gümrü	V.Sarkisyan adına hərbi insititut	2002-ci il may	Vardenis	Gümrü-İrəvan	Avtoqəza	Avtoqəza
				18.09.2005-ci il
2	Sergey Hayk Qazaryan	04.07.1981-ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	07.11.1999-ci il	43755 № li hərbi hissədə	Hərbi hissədə	İntihar	Qəsdən adam öldürülmə
				06.09.2000-ci il
3	Artur Babken Koştoyan	03.09.1973- ci il Tiflis	Gümrü hərbi komissarlığı	09.09.1993-cü il	Horadiz	Horadizdə	Mina partlaması	Mina partlaması
				13.07.1994-ci il gecə saat 2:00
4	Artur Hayk Barseğyan	1970-ci il avqust	Gümrü hərbi komissarlığı	1994-cü il	Ağdərə	bilinmir	Güllə yarasından	Güllə yarasından
				01.05.1995-ci il
5	Hamlet Elbak Adlyan	09.08.1985- ci il Kiçik Mantaş kəndi	Artik hərbi komissarlığı	13.11.2003-cü il	38862 № li hərbi hissədə	Tərtər, Tonaşen kəndi	Hemoragik travmatik şok	Hemoragik travmatik şok
				18.05.2004-cü il
6	Mamikon Menton Avedisyan	27.12.1977- ci il Şirak vilayəti, Böyük Mantaş kəndi	Artik hərbi komissarlığı	1995-ci il may	54122 № li hərbi hissədə	Horadiz	Xidməti öhdəliklərin yerinə yetirilməsi zamanı	Xidməti öhdəliklərin yerinə yetirilməsi zamanı
				11.05.1997-ci il
7	Martin Karapet Varderesyan	05.03.1961-ci il Böyük Mantaş kəndi	Artik hərbi komissarlığı	1992-ci il avqust	Kəlbəcərdə	Kəlbəcər	Başından aldığı yara nəticəsində	Başından aldığı yara nəticəsində
				25.03.2004-cü il
8	Karen Henrik Malxasyan	05.01.1980 -ci il Leninakan	Gümrü hərbi komissarlığı	1998-ci il may	38/401 № li hərbi hissədə	Hadrutun 1- ci strateji mövqeyi	Qeyri-ixtiyari öldürmə	Qəsdən adam öldürülmə
				11.10.1999-cu il saat 17:30
9	Mihran Armen Markaryan	20.09.1992-ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	22.12.2010-cu il	Xocavənd 3 № li hərbi hissədə	Kuropatkino kəndi yaxınlığında	Ordumuzun atəşindən	Ordumuzun atəşindən
				20.11.2011-ci il, səhər saat 6-da
10	Samvel Sahak Tadevosyan	05.05.1968- ci il Leninakan	Çağırılmayıb, müqaviləli əsasda işləyib		55035 № li hərbi hissədə	Gümrü	Beyinin həyati əhəmiyyətli funksiyalarının pozğunluğu
				11.03.2000-ci il
11	Samvel Jora Xaçaturyan	01.01.1946-cı il Leninakan	Gümrü hərbi komissarlığı	01.04.1993-cü il	69334 № li hərbi hissədə	Gümrü	Diqqətsizlikdən öldürmə	Qəsdən adam öldürülmə
				25.11.1995-ci il
12	Xaçadur Vardan Melikyan	30.12.1984- cü il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	10.05.2003-cü il	46492 № li hərbi hissədə	Qarabağ, Darband	Miningit	Başa xəsarətdən
				15.03.2005-ci il saat 23:00 radələrində
13	Aleksan Volodiya Mkrtçyan	24.06.1975- ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	1995-ci il may	58831 № li hərbi hissədə	Hərbi hissədə
				28.05.1997-ci il
14	Artyom Mardik Arakelyan	07.11.1978- ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	11.11.1996-cı il	36534№ li hərbi hissə	İrəvan qarnizon xəstəxanasında	Orqanizmin zəhərlənməsi	Komandirin döyməsindən
				26.03.1997-ci il
15	Albert Toros Torosyan	05.10.1976- cı il Leninakan	Gümrü hərbi komissarlığı	01.11.1994-cü il	35383№ li hərbi hissə	Xocavənd mövqelərində	Güllə yarasından
				10.12.1995-ci il
16	Varujan Süleyman Davtyan	23.02.1981-ci il Hayrenyats kəndi	Artik hərbi komissarlığı	11.06.1998-ci il	38882 № li hərbi hissə	38882 № li hərbi hissə	Silahdan düzgün istifadə edilməməsi	Silahdan düzgün istifadə edilməməsi
				28.08.2008-ci il
17	Karen Samson Torosyan	12.12.1979- cu il Crarad kəndi	Axuryan hərbi komissarlığı	11.12.1998-ci il	Mehri	Mehri	Ordumuzun atəşindən	Ordumuzun atəşindən
				17.04.1999-cu il
18	Torqom Muşeğ Saruxanyan	15.01.1989- cu il Gümrü şəhəri	Gümrü hərbi komissarlığı	09.12.2009-cu il	Xocalı 44697 № li hərbi hissə	Xocalı 44697№ li hərbi hissə	Kəskin qan itkisi	Qəsdən adam öldürülmə
				12.02.2011-ci il
19	Armen Lyova Vartanyan	14.11.1976- cı il Şirakavan kəndi	Maralik hərbi komissarlığı	19.11.1994-cü il	Sovetaşen hərbi hissəsi	İravan hospitalı	Odlu silah kontuziyası	Öldürülmə
				09.10.1996-cı il saat 07:30
20	Sedrak Semyon Çeçenov	10.01.1990- cı il Amasya kəndi	Aşotski hərbi komissarlığı	23.05.2008-ci il	Yanşağ	Yanşağ	Mina partlamasından xəsarət	Qəsdən adam öldürülmə
				06.05.2010-cu il saat 12:40
21	Mnatsakan Vram Qazaryan	16.07.1987- ci il Qetap kəndi	Artik hərbi komissarlığı	27.12.2001-ci il	Taştunun 38862№ li hərbi hissənin 1-ci sahəsi	"Marallar” hərbi hissəsi	Hemoragik travmatik şok	Cinayət
				20.09.2007-ci il
22	Armen Vanik Petrosyan	13.03.1981- ci il Kamo kəndi	Axuryan hərbi komissarlığı	28.10.1999-cu il	N.V hərbi hissəsi	İrəvanın Muratsan hospitalı	Xərçəng xəstəliyi	Xərçəng xəstəliyi
				23.03.2000-ci il
23	Sayat Senik Vartanyan	21.05.1981-ci il	Artik hərbi komissarlığı	1999-cu il may	Gümrü şəhəri Dado h.h, sonra Vayk h.h	Vayk hərbi hissəsi	İntihar	Qəsdən adam öldürülmə
				24.03.2000-ci il saat 12:00
24	Artyom Derenik Vartanyan	1980-ci il	Artik hərbi komissarlığı	1998-ci il may	Vayk hərbi hissəsi Horadiz 422		İtib	İtib
				1999-cu il itgin düşüb
25	Tiqran Merujan Hovsepyan	21.03.1971- ci il Böyük Mantaş kəndi	Artik hərbi komissarlığı	1992-ci ildən müqaviləli xidmət edir	Er. MN. 52258 № li h.h 2-ci piyada batalyonu 2-ci bölüyü 1-ci tağımı	Evdə	Mədə və mədəaltı vəzinin xərçəngi	Mədə və mədəaltı vəzinin xərçəngi
				13.08.2006-cı il
26	Senik Hovannes Varderesyan	05.06 1957- ci il	Artik hərbi komissarlığı		Qarabağ cəbhəsində	İrəvan hospitalı	Qəza nəticəsində	Qəza nəticəsində
				19.08.1999-cu il
27	Qalust Manvel Serobyan	15.09.1979- cu il Axuryan kəndi	Axuryan hərbi komissarlığı	27.11.1998-ci il	Eçmiədzin hərbi hissəsi	Təlimlər zamanı mina partlamasından ölüb	Mina partlamasından	Mina partlamasından
				05.08.1999-cu il
28	Armenak İşxan Hovsepyan	08.11.1987- ci il Basen/Mus kəndi	Axuryan hərbi komissarlığı	24.12.2008-ci il	Horatağ	Alaşan hospitalı	Beyinin həyati əhəmiyyətli funksiyalarının pozğunluğu	Qəsdən adam öldürülmə
				16.12.2009-cu il saat 23:00
29	Karen Rubik Arakelyan	27.07.1980- cı il Axuryan	Axuryan hərbi komissarlığı	01.09.2002-ci il	N.V İcevan	Hospitaldan çıxışda qəza	Qəza nəticəsində	Qəza nəticəsində
				29.11.2002-ci il
30	Sergey Zavik Manukyan	19. 01.1990- cı il	Gümrü hərbi komissarlığı	21.01.1998-ci il	Hoktemberyanın təlim h.h, sonra Sisyanın Yeni Avan kəndinin Er.MN. 20666 № li h.h nin 3-cü tank bölüyünün 1-ci N 733 tank tağımı	Sisyanın Yeni Avan kəndinin Er.MN. 20666 № li h.h nin 3-cü tank bölüyünün 1-ci N 733 tank tağımı	İntihar	İntihar
				10 noyabr 2009- cu il saat 16:00
31	Samvel Vağinak Cndoyan	04.12.1976- cı il	İrəvan hərbi komissarlığı	05.12. 1994-cü il	Horadiz Horoblu	Horoblu	Qəsdən adam öldürülmə	Qəsdən adam öldürülmə
				08.09.1995-ci il
32	Sos Nikol Sarksyan	18.10. 1979- cu il	Artik hərbi komissarlığı	30 .10.1996-cı il	60369 № li h.h Gorusun Qarnizon briqadası	Horadizin "Kyorlu” bölüyü	İntihar	İntihar
				22 may 1997-ci il gecə saat 01:30
33	Aram Serob Marqaryan	14.06.1988-ci il	Axuryan hərbi komissarlığı	2006-cı il iyun	6 ay Xocalının təlim h.h də, ondan sonra Xankəndinin "Tsor” h.h nə köçürülüb.	Xankəndinin "Tsor” h.h	İnfakt	İnfakt
				04.09.2008-ci il
34	Vazgen Xaçadur Hunanyan	30.12.1984- cü il Gümrü	Artik hərbi komissarlığı	23.06.2008-ci il	Tavuş vilayəti, 51036 № li h.h nin "Təzəpost” adlanan 28 saylı mövqelərində	Mövqelərdə ölüb	Cinayət	Cinayət
				24.01.2009-cu il
35	Vahan Yurik Hakopyan	17.04.1974- cü il Leninakanda	Leninakan hərbi komissarlığı	05.12.1994-cü il	Horadiz	Horadiz	İtgin düşüb	İtgin düşüb
				25.05.1995-ci il
36	Seryoja Yurik Arevikyan	07.06.1978- ci il Şirak vilayəti, Panik kəndi	Artik hərbi komissarlığı	30.11.1996-cı il	Kirovakan "Dutsi” hərbi hissəsi, sıravi	Erebuni xəstəxanasında	Qan infeksiyası	Qan infeksiyası
				01.04.1997-ci il
37	Qevorq Karapet Xnkoyan	11.12.1985- ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	2002-ci il avqust	Vazgen Sarkisyan İnsititutu	Vazgen Sarkisyan İnsititutu	Cinayət	Cinayət
				21.09.2004-cü il
38	Qrişa Avedik Pilosyan	23.10.1941- ci il	Leninakan hərbi komissarlığı könüllü	1993-cü il fevral	Laçın	Laçında itgin düşüb	Öldüyü bildirilir
				02.12.2007-ci il
39	Yurik Volkov Qevorqyan		Maralik hərbi komissarlığı
				16.12.1994-cü il
40	Ardak Mamikon Poğosyan	03.10.1977- ci il Maralik şəhəri	Maralik hərbi komissarlığı	28.06.1999-cu il	Xocalı hərbi hissəsində		Hemoragik travmatik şok	Hemoragik travmatik şok
				01.02.2000-ci il
41	Varos Rudik Alekyan	29.12.1983- cü il Maralik şəhəri	Maralik hərbi komissarlığı	29.12.2001-ci il	Hadrut 59703 № li hərbi hissə	Hadrut 59703 № li hərbi hissə	Orqanizmin zəhərlənməsi	Orqanizmin zəhərlənməsi
				18.01.2002-ci il
42	Hakop Saşa Pilosyan	17.03.1975- ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	1993-cü il	Horadiz 54122 № li hərbi hissə	Horadiz hospitalında	Ordumuzun atəşindən
				13.12.1996-cı il saat 11 radələrində
43	Oleyan Karen Daniyel	22.09.1972- ci il Şirak vilayəti, Maralik ş.	Gümrü hərbi komissarlığı	13.12.1993-cü il	Sovetaşen 924 № li hərbi hissə	Horadizdə itgin düşüb	Öldüyü bildirilir	İtgin düşüb
				28.09.1994-cü il
44	Mesrop Artavazd Elamiryan	30.11.1980- ci il Maralik	Maralik hərbi komissarlığı	01.12.1998-ci il	Başlanğıcda Ağdərə, sonra Xocavənd piyada h.h ə köçürülüb.	Xocalı hospitalı	Şiddətli zəhərlənmə	Zəhərlənmə
				21.01.2000-ci il
45	Hamlet Hovannes Qalstyan	14.12.1976- cı il Maralik şəhəri	Maralik hərbi komissarlığı	02.06.1992-ci il	Ağdərə Tonaşen kəndi "Marallar” h.h	Tonaşen kəndi "Marallar” h.h	Daxili qanaxma	Daxili qanaxma
				04.08.1996-cı il
46	Qriqor Arzun Mxitaryan	02.11.1966- cı il Pemzaşen	Artik hərbi komissarlığı	1992-ci il könüllü	Çavuş dəstəsi	Artik	Avtoqəza	Avtoqəza
				18.11.1996-cı il
47	Artur Samvel Metoyan	24.04.1979- cu il Şirak vilayəti Zorakap	Maralik hərbi komissarlığı	1997-ci il may	Horadiz	Horadiz	Avtomat atəşindən	Komandir tərəfindən açılan avtomat atəşindən
				19.08.1999-cu il
48	Karen Koryun Avedisyan	12.02.1981- ci il Sarnağbyur kəndi	Maralik hərbi komissarlığı	20.05.1999-cu il	Sovetaşen hərbi hissəsi	Yerasxavan	Travmatik şok	Mübahisə zamanı atəş nəticəsində
				08.03.2001-ci il
49	Hakop Mambre Sarksyan	27.03.1981- ci il Haykadzor kəndi	Maralik hərbi komissarlığı	26.05.2000-ci il	Hoktemberyanın tank və Vardenisin "Zod”	Vardenis "Zod”	Daxili qanaxma	Daxili qanaxma
				01.02.2001-ci il
50	Hraç Samvel Sarksyan	23.11.1992- ci il	Gümrü hərbi komissarlığı	25.11.2010-cu il	Er. Tavuş vilayəti. Noyamberyan şəhəri. "Koğb”	Tavuşun Çinari kəndi üzərinə diversiya qrupunun hücumu nəticəsində	Kəskin qan itkisi	Kəskin qan itkisi
				04.06.2012-ci il
51	Avedik Kolya Avedisyan	28.09.1987- ci il	Artik hərbi komissarlığı	08.12.2005-ci il	Ağdərə	Ağdərə mövqelərində	Kəskin qan itkisi	Mövelərdə növbə zamanı eyni hərbi hissəinin hərbi quulluqçusu tərəfindən
				01.11.2006-cı il
52	Saro Armen Samvelyan	1993-cü il	Gümrü hərbi komissarlığı	21.12.2011-ci il	Xankəndi	Hadrut mövqelərində	İntihar	Qəsdən adam öldürülmə
				01.06.2012-ci il
53	Hraçya Xaçadur Sukiasyan	21.12.1983- cü il Gümrü	Vazgen Sarkisyan İnsititutu	30.07.2005-ci il	38862 Ağdərə	Diviziyada	Vəzifə öhdəliklərinin icrası zamanı	Qəsdən adam öldürülmə
				09.09.2005-ci il sübh tezdən
54	Artur Vardan Karapetyan	26.03.1980- cı il Arevşad kəndi	Artik hərbi komissarlığı	01.06.1998-ci il	Kanaker hərbi hissəsi	Hərbi hissədə olub	Baş zədəsi, çoxsaylı qırıq, sınıqlar	Baş zədəsi, çoxsaylı qırıq, sınıqlar
				21.10.1998-ci il
55	Suren Hovannes Varderesyan	1954-cü il yanvar. Böyük Mantaş	Artik hərbi komissarlığı	1991-ci ildən müqaviləli	Ömər aşırımı	Ömər aşırımlarında	Beyinin hemoragik qansızması
				20.03.1996-cı il
56	Vağarşak Ferdinanad Nikolyan	19.11.1977-ci il Artik	Artik hərbi komissarlığı	1995-ci il dekabr	Gorus	Qarabağ	Vəzifə öhdəliklərinin icrası zamanı
				30.07.1997-ci il
57	Hayk Movses Xaçadryan	01.06.1993- cü il Spandaryan	Artik hərbi komissarlığı	01.06.2011-ci il	Nubaraşen hərbi hissəsi	Muratsan xəstəxanası	Suçiçəyi	Yalnış diaqnoz
				31.12.2011-ci il
58	Razmik Lukaşi Torosyan	05.10.1956- cı il Spandaryan kəndi	Artik hərbi komissarlığı	1993-cü il	Qarabağ	Vedidə	Qapalı kəllə, küt travması	Qapalı kəllə, küt travması
				08.10.1996-cı il
59	Qaqik Almadun Sarqsyan	09.07.1961-ci il Spandaryan kəndi	Artik hərbi komissarlığı	1993-cü il	Ağdərə	Qara dağda	Təxribatçı əməliyyatın icrası zamanı	Təxribatçı əməliyyatınicrası zamanı
				10.07.2004-cü il
60	Vahaqn Aleksan Sahakyan	08.02.1952- ci il Spandaryan kəndi	Artik hərbi komissarlığı	1994-cü il payız	Ağdərə	İrəvan hospitalı	Güllə yarasından
				16.02.2003-cü il
61	Nerses Valerik Qaloyan	11.12.1990- cı il Spandaryan kəndi	Artik hərbi komissarlığı	2008-ci il dekabr	Cəbrayıl	Mövqelərdə	Cinayət, güllə yarasından
				19.11.2010-cu il
62	Varazdat Aşot Hakopyan	05.11.1977- ci il	Axuryan hərbi komissarlığı	1995-ci il noyabr	Krasnoselsk	İtgin düşüb	İtgin düşüb/öldüyü bildirib.	İtgin düşüb
				01.02.1996-cı il
63	Havhannes Samvel Danielyan	09.01.1973- cü il Cacur kəndi	Axuryan hərbi komissarlığı		Horadiz	Horadiz səngərləri	Ammansız cinayət	Cinayət

64	Roland Ruben Kyureğyan	1972-ci il sentyabr	Müqaviləli hərbi xidmətçi, kapitan		Vardenis	İrəvannın şiş xəstəlikləri mərkəzi	Qan xərçəngi	Qan xərçəngi
				26.11.2008-ci il
65	Nurinbek Hovannes Serobyan	1959-cu il	Aşotsk hərbi komissarlığı	23.10.1994-cü il	Fizuli	Fizuli mövqelərində snayper atəşindən	Snayper atəşindən	Snayper atəşindən
				05.11.1994-cü il
66	Derenik Aleksan Kalaşyan	25.12.1978- ci il	Aşotsk hərbi komissarlığı	26.12.1997-ci il	Qafan, Horadiz	Horadiz hospitalında	Sol ağciyər və ürəyin güllə yarası	Hərbi xidmətçi tərəfindən qəsdən adam öldürmə
				23.03.1999-cü il
67	Hovik Mkrtıç Sukiasyan	01.08.1986- cı il Şirak.v. Bandivan kəndi	Vazgen Sarkisyan İnsitutunda	01.08.2007-ci ildə	Hadrut bölgəsi. Mexakavan kəndi, 59703№ li hərbi hissə	Mövqelərdə	Döyüş növbəsi zamanı	Döyüş növbəsi zamanı
				20.01.2011-ci il
68	Murad Arkimed Harutyunyan	30.11.1960- cı il, Cacur kəndi	Axuryan hərbi komissarlığı	18.04.1994-cü il	Manvel Qriqoryanın dəstəsi	Evdə	İnfakt
				13.01.2009-cu il
69	Arman Seyran Sarkisyan	18.08.1990- cı il Byurakn kəndi	Aşotsk hərbi komissarlığı	2011-ci ilin yazı	Kanaker hərbi hissəsində	Kanaker hərbi hissəsində	İntihar	İntihar edib
				09.09.2012-ci il
70	Rafayel Harutyun Harutyunyan	25.01.1989- cu il	Axuryan hərbi komissarlığı	2007-ci ilin mayın sonu	Qarabağ, Haykazov hərbi hissəsi	Hərbi hissədə olub	Hemoragik şok	Cinayət
				04.08.2008-ci il
71	Vahan Hovhannes Avedisyan		Gümrü hərbi komissarlığı				Hemoragik şok
				2000-ci il
72	Hakop Samvel Pilosyan	19.11.1985- ci il Hovdaşen kəndi	Artik hərbi komissarlığı	24.11.2003-cü il	Tərtər, Madagis	Talış yolu	Avtoqəza
				21.11.2004-cü il
73	Aramayis Suren Avedisyan	21.11.1984- cü il Artik şəhəri	Artik hərbi komissarlığı	26.11.2002-ci il	Gümrü	Hərbi hissədə olub	Cinayət
				21.10.2003-cü il
74	Arsen Manvel Matevosyan	17.09.1980- cı il Artik	Artik hərbi komissarlığı	2002-ci il may-iyun	Lusakerd təlim hərbi hissəsi	Sevakavan	Avtoqəza
				30.03.2010-cu il
75	Taron Samvel Aloyan	21.11.1990- cı il Artik şəhəri	Artik hərbi komissarlığı	25.11.2008-ci il	Kəlbəcər	Qarabağ	Travmatik şok	Qəsdən adam öldürmə
				11.12.2009-cu il
76	Tiqran Stepan Melkonyan	04.01.1979- cu il Qazançı kəndi	Aşotsk hərbi komissarlığı	23.04.1997-ci il	Xankəndinin mərkəzi hərbi hissəsi	Madagis	Güllə yarası
				19.03.1998- ci il
77	Hamlet Qurqen Nalbandyan	09.12.1981- ci il Aşotsk kəndi	Aşotsk hərbi komissarlığı	1999-cu ilin yazı	Kəlbəcər	Kəlbəcər	İntihar	Qəsdən adam öldürmə
				11.08.2000-ci il
78	Artavazd Mişa Qaloyan	10.08.1952- ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	1994-cü ilin payızı	Kəlbəcər	Kaşatağ kəndi	Beyinin ağır zədələnməsi
				21.11.1994-cü il
79	Armen Sarkıs Harutyunyan		Gümrü hərbi komissarlığı	29.12.2011-ci il	Hadrut	Hadrut	Üz, boyun, sinə,qarın
				17.05.2012-ci il
80	Armen Hamlet Moğrovyan	01.09.1992- ci il	Artik hərbi komissarlığı	28.11.2000-ci ildə	38401№ li hərbi hissə Hadrut	38401№ li hərbi hissə Hadrut	Qan dövriyyəsinin kəskin pozğunluğu	Qan dövriyyəsinin kəskin pozğunluğu
				29.10.2011-ci il
81	Artur Manvel Sahakyan	07.05.1992- ci il	Artik hərbi komissarlığı	07.06.2010-cu il	Hadrut	Evdə	Sümük xərçəngi	Sümük xərçəngi
				17.01.2012-ci il
82	Arayik Qevorq Arakelyan		Artik hərbi komissarlığı	1997-ci il	Qarabağ	Qarabağ mövqelərində	Mövqelərdə çörək maşınından çörək endirilməsi zamanı	Mövqelərdə çörək maşınından çörək endirilməsi zamanı
				10.06.1998-ci il
83	Armen Vardkes Beybutyan	03.11.1981- ci il	Artik hərbi komissarlığı	25.11.1999-cu il	Xocalı, sonra Madağis	Madagis hərbi hissəsi	Tərtər çayında boğulub	Tərtər çayında boğulub
				17.05.2000-ci il
84	Armen Rafik Karapetyan	12.04.1989- cu il	Gümrü hərbi komissarlığı	22.05.2007-ci il	Hadrut	Mövqelərdə	Snayper atəşindən	Yaxınlarının sözlərinə görə, bilavasitə və ya əsgərlərdən biri tərəfindən
				12.03.2009-cu il
85	Arduş Smbat İgityan		Artik hərbi komissarlığı				İtgin düşüb

86	Seryoja Qerasim Hakopyan	01.07.1949- cu il	Gümrü hərbi komissarlığı	1994-cü il aprel	Ağdərə	İrəvanın Muratsan hospitalı	Aldığı yaralardan ölüb	Aldığı yaralardan ölüb
				16.06.1996-cı il
87	Liparid Mardiros Xajakyan	08.07.1959- cu il	Müqaviləli hərbi xidmətçi		Cəbrayıl	Cəbrayıl	Vəzifə öhdəliklərinin icrası zamanı	Vəzifə öhdəliklərinin icrası zamanı
				21.06.2003-cü il
88	Hovsep Karlen Karapetyan	30.04.1978- ci il Gümrü	Gümrü hərbi komissarlığı	30.12.1996-cı il	Ağdərə	Kodayk vilayəti. Abovyan şəhəri	Sol ağciyərin genişlənən sətəlcəm xəstəliyindən
				14.03.2008-ci il
89	Amanvel Aşot Malyamyan	15.12.1957- ci il	Gümrü hərbi komissarlığı		Haykavan hərbi hissəsi	Haykavan hərbi hissəsi	Vəzifə öhdəliklərinin icrası zamanı	Vəzifə öhdəliklərinin icrası zamanı
				15.08.1995-ci il
90	Nikol Robinzon Stepanyan	30.07.1978- ci il Qukasyan	Aşotsk hərbi komissarlığı	1997-ci il oktyabr	Qarabağ	Aqarak kəndi	Balıq tutarkən axına düşüb	Cinayət
				14.08.1998-ci il