Niyə dejavu hissini yaşayırıq? - ELMİ İZAH

Dejavu (fransızcadan tərcüməsi artıq görülmüş) — ilk dəfə baş verən hadisəni daha əvvəl də gördüyümüz və yaşadığımız, ilk dəfə gedilən yerdə artıq bir dəfə olduğumuz hissini oyandıran illüziya deməkdir. Dejavunu qısaca olaraq "xəbərsiz tanışlıq” kimi xarakterizə etmək olar. 

Bu tanışlıq adətən qorxu, yadlıq və qəribəlik hissləri ilə müşayət olunur. Dejavu bütün yaş qruplarına aid insanlara təsir göstərir, lakin daha çox yeniyetmələr və gənclər (15-25 yaş arası) bu hissə qarşı həssasdırlar. Dejavu bir çox hallarda "gələcəyi xatırlamaq” kimi təsvir edilir və bu məşhur fenomen insanların 70 faizdən çoxunda ən azı bir dəfə yaşanmışdır. Bu hissi təsvir etmək çox çətindir. Bu halla qarşılaşan insanlar bəzən özlərini fövqəlgücə sahib hesab edirlər. Lakin bu hal tibbə məlumdur və elmi dildə beynin bu reaksiyasına dejavu deyilir.

ANN.Az xəbər verir ki, dejavuya görə beynin parahippokampal hissəsi cavab verir. Məhz bu hissə daxil olan məlumatın yaddaş və ya reallıqdan olduğunu müəyyən edir. Məhz parahippokampal hissədə problem yarandıqda biz dejavu keçiririk.

İnsan beynini sıx və böyük şəhər kimi təsəvvür edin. Hər şey qaydasında olanda məlumatı daşıyan yük maşını adi yolla hərəkət edir, A məntəqəsindən B məntəqəsinə. Ancaq marşrutda "tıxac" yaranarsa, yük maşını alternativ yollar tapmağa məcbur olur. Həmin yollarda isə yaddaşımızın arxiv məlumatları yerləşir. Bu anda beyin tormozlanır və bizimlə baş verən hadisə bizə tanış gəlir.

Bununla alimlər sübut edir ki, dejavunun keçmiş həyat, romantika, yuxu ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

Sadəcə bu, beynin qısamüddətli nasazlığıdır.