Yer kürəsi əbədi deyil – alimlər planetlərin “ömür uzunluğunu” araşdırır

Alimlər planetlərin yaranması və məhvi proseslərini təhlil edərək onların mövcudluq müddətini müəyyən edən əsas amilləri araşdırıblar.

Araşdırmalara görə, Yer kürəsi kosmik miqyasda düşündüyümüz qədər uzunömürlü deyil. Bununla belə, kainatın bəzi bölgələrində trilyonlarla il mövcudluğunu qoruya biləcək planetlərin mövcud olması ehtimal edilir.

Planetlər gənc ulduzların ətrafında toz və qaz hissəciklərinin birləşməsi nəticəsində formalaşır. Lakin onların taleyi daha çox bağlı olduqları ulduzun təkamülü ilə müəyyən olunur.

Elmi yanaşmaya əsasən, planetin “ölümü” iki formada baş verə bilər: ya fiziki məhv və parçalanma, ya da səthində həyat üçün əlverişli şəraitin geri dönməz şəkildə itirilməsi.

Yer kürəsinin gələcəyi isə birbaşa Günəşin təkamülündən asılıdır. Alimlər hesab edirlər ki, təxminən 5 milyard ildən sonra Günəş qırmızı nəhəng mərhələsinə keçəcək. Bu zaman okeanlar buxarlanacaq və Yer yaşanmaz hala gələcək. Daha sonra planet ya genişlənən Günəş tərəfindən udula, ya da orbitindən çıxaraq kosmosa atıla bilər.

Kainatda ulduzların böyük hissəsini təşkil edən qırmızı cırtdanlar isə Günəşlə müqayisədə yanacağını daha yavaş sərf edir və trilyonlarla il yaşaya bilər. Bu cür ulduzların ətrafında yerləşən qayalı planetlərin on milyardlarla il daxili istiliyini və geoloji aktivliyini qoruyub saxlaması mümkündür.

Alimlər bildirirlər ki, planetlərin taleyi kosmik toqquşmalar, ulduzun cazibəsindən qopma və ya ulduzun təkamülü nəticəsində məhv olma kimi müxtəlif ssenarilərlə müəyyənləşə bilər.

N.Təbrizli